Οι Φίλοι του Αγίου Όρους

Πρόεδρος:

Μητροπολίτης Κάλλιστος Διοκλείας

© Copyright 2007 - 2017 The Friends of Mount Athos. All rights reserved.

FoMA Logo

Μονοπάτια
του Αγίου Όρους

Τα Μονοπάτια του Αγίου Όρους

Language Switcher: to English

Ο σύλλογος οι «Φίλοι του Αγίου Όρους» (the Friends of Mount Athos - FοΜΑ) έχει αναλάβει το διαρκές έργο της αποκατάστασης, συντήρησης και του καθαρισμού από τη βλάστηση των παλαιών Αθωνικών μονοπατιών, πολλά από τα οποία είναι λιθόχτιστα (καλντερίμια). Τα μονοπάτια αυτά χρονολογούνται από την ύστερη Βυζαντινή περίοδο και χρησίμευαν για τη μεταφορά αγαθών με υποζύγια (μουλάρια). Το πρόγραμμα ξεκίνησε με την παρότρυνση και ενεργή συμμετοχή του Πρίγκιπα της Ουαλίας Καρόλου, ο οποίος συνεχίζει να συνεισφέρει ενεργά στην προσπάθεια αυτή.

Με τις ετήσιες εαρινές αποστολές του συλλόγου, μέλη και φίλοι της FoMA συγκεντρώνονται εθελοντικά στο Άγιον Όρος για τη συνέχιση του προγράμματος. Νέοι εθελοντές για αυτές τις αποστολές είναι πάντα ευπρόσδεκτοι. Αν ενδιαφέρεστε και θέλετε περισσότερες πληροφορίες για την επόμενη αποστολή, μπορείτε να επικοινωνήστε με τη ομάδα της FoMA για τη συντήρηση των μονοπατιών.

Για την ενημέρωση των ενεργών, παλαιών αλλά και μελλοντικών εθελοντών του προγράμματος εκδίδεται περιοδικά ενημερωτικό δελτίο για την εξέλιξη του προγράμματος (Αρχείο ενημερωτικών δελτίων).

σ.

Το Πρόγραμμα της FoMA για τη συντήρηση των μονοπατιών του Αγίου Όρους

Στο άρθρο του με τίτλο «Η Ορθόδοξη Αντίληψη του Προσκυνήματος» (Forerunner 38, Χειμώνας 2001-2, σελ. 1-10), ο Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος έγραψε (σελ. 8):

Προσμετρώ ως ιδιαίτερη ευλογία το ότι αξιώθηκα να επισκευθώ το Άγιο Όρος του Άθω για πρώτη φορά την άνοιξη του 1961, και ξανά το φθινόπωρο του 1962, σε μια εποχή όπου δεν υπήρχαν ακόμα δρόμοι για αυτοκίνητα, ούτε τζιπ, ούτε τρακτέρ… Ο προσκυνητής είτε μετακινούνταν από μοναστήρι σε μοναστήρι με τα μικρά μηχανοκίνητα καΐκια που διέπλεαν τις ακτές (τα δρομολόγια των οποίων όμως ακυρώνονταν σε περίπτωση καταιγίδας) ή αλλιώς μπορούσε να νοικιάσει ένα μουλάρι (κάτι όμως πολύ ακριβό για το φοιτητικό μου βαλάντιο) ή έπρεπε να περπατήσει. Εγώ περπάτησα. Μερικές φορές αυτό ήταν πολύ δύσκολο καθώς τα ιστορικά μονοπάτια του Άθωνα είναι απότομα και όλο πέτρες. Χάθηκα, γλίστρησα πέφτοντας σε ρεματιές, έπεσα με την πλάτη σε αγκαθωτούς θάμνους και στραμπούλιξα τον αστράγαλό μου. Περπατώντας όμως μόνος μου -συναντώντας μόνο περιστασιακά κάποιο μοναχό, για να μην αναφέρω ένα ανησυχητικό αριθμό φιδιών και κάποτε μια οικογένεια αγριογούρουνων- είχα τη μοναδική ευκαιρία να βιώσω το Άγιον Όρος ως το κέντρο του πνευματικού κόσμου, με τρόπο που αλλιώς δεν θα μπορούσα να καταφέρω. Έτσι μου δόθηκε η δυνατότητα να νοιώσω κι εγώ το (χρησιμοποιώντας το λόγο του Ρώσου ερημίτη του Άθωνα γέροντα Νίκωνα) «εδώ κάθε πέτρα αναπνέει προσευχές».

Ο κ.Graham Speake, στην εισαγωγή του στην Annual Report (Ετήσια Έκθεση) της FoMA για το 2001 (σελ. 7), περιγράφει πως ο Πρίγκιπας της Ουαλίας Κάρολος, από καιρό «Φίλος του Αγίου Όρους», ενδιαφέρθηκε να ξεκινήσει το πρόγραμμα μόλις έλαβε το παρακάτω γράμμα από έναν προβληματισμένο Έλληνα:

Το πρόβλημα των παραδοσιακών μονοπατιών του Αγίου Όρους, έχει αναγνωριστεί από από έναν φιλέλληνα, τον Αυστριακό φίλο μου, Reinhold Zwerger. Αυτός έχει χαρτογραφήσει τα μονοπάτια και εξέδωσε μια περιγραφή τους σε ένα μικρό βιβλίο το οποίο έχει εκδοθεί και στα Αγγλικά. Για πολλά χρόνια πάλευε με το πάθος του Δον Κιχώτη για τη διατήρηση των μονοπατιών, αλλά χωρίς την συνδρομή και συνεργασία των Ελληνικών αρχών είναι πρακτικά αδύνατο για ένα μεμονωμένο άτομο να καταφέρει κάτι σε μόνιμη βάση… Γνωρίζω ότι ενδιαφέρεστε για την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και είστε ένθερμος υποστηρικτής των προσπαθειών προστασίας της. Δεν αξίζει όμως να προστατευθεί και ένα πετρόκτιστο τοξωτό γεφύρι που φτιάχτηκε με τους κανόνες της Βυζαντινής αρχιτεκτονικής; Το καλντερίμι που περνάει από αυτό είναι απαραίτητο σε όλους εμάς, προσκυνητές και φίλους του Αγίου Όρους, που «η διαδρομή είναι ο προορισμός μας». Γιατί μόνο περπατώντας τις διαδρομές αυτές, το σώμα και η ψυχή γίνονται ένα και μπορούν να νοιώσουν πνευματικά τις εμπειρίες που απέκτησαν κατά την επίσκεψη τους στα μοναστήρια. Εγώ και οι φίλοι μου θα εκτιμούσαμε ιδιαίτερα αν η βασιλική Υψηλότητά σας υποστηρίξει ενεργά αυτό τον υψηλό σκοπό.

Στην ίδια Ετήσια Έκθεση ο κ.John Arnell, ο οποίος ηγήθηκε της πρώτης διερευνητικής αποστολής του συλλόγου το Μάιο του 2001 για την εκτίμηση του μεγέθους του εγχειρήματος, δημοσίευσε ένα εικονογραφημένο δελτίο για την αποστολή του 2002, με την οποία ουσιαστικά ξεκίνησαν οι εργασίες του προγράμματος για τη συντήρηση των μονοπατιών του Αγίου Όρους.

Οι εκδόσεις της FoMA σχετικά με τα μονοπάτια του Αγίου Όρους

Σαν άμεσο όφελος του προγράμματος αυτού, έχουν δημιουργηθεί και προσφέρονται δωρεάν μέσω της ιστοσελίδας της Οργάνωσης:

  • Ένας χρήσιμος , "«Πίνακας των Μονοπατιών του Αγίου Όρους με Κατάσταση, Διάρκεια & Συνδέσμους σε Αναλυτικές Περιγραφές»," τον οποίο προσπαθούμε να ανανεώνουμε τακτικά με βάση τις αναφορές των μελών μας που περπάτησαν τα μονοπάτια αυτά καθώς και με στοιχεία από τις αποστολές για την αποκατάσταση, συντήρηση και καθαρισμό τους από τη βλάστηση.
  • -Μια σειρά Αναλυτικών περιγραφών των διαδρομών (με αρχεία ιχνών GPS) προσβάσιμων μέσω συνδέσμων (links) στον παραπάνω πίνακα, που προσφέρουν στους προσκυνητές αναλυτικές οδηγίες για να επιλέξουν και να ακολουθήσουν τις επιμέρους διαδρομές καθώς και πληροφορίες για τις αποστάσεις, τη θέα και τα σημαία ενδιαφέροντος.
Η επιθυμία μας είναι κάθε προσκυνητής του Αγίου Όρους να βιώσει την εμπειρία του «κάθε πέτρα αναπνέει προσευχές» και του «η διαδρομή είναι ο προορισμός μας», προσηλωμένος στο προσκύνημά του καθώς βαδίζει στα ιστορικά μονοπάτια.


Φωτογραφία πάνω μέρους της σελίδας:: Στροφή στο μονοπάτι από την ΙΜ Εσγιγμένου προς την ΙΜΜ Βατοπαιδίου. Το μονοπάτι έρχεται από την Εσφιγμένου (στην αριστερή πλευρά της εικόνας) και κατηφορίζει προς το Βαταπαίδι (χαμηλά στο κέντρο-δεξιά πλευρά της εικόνας). Η φωτογραφία είναι του Roland Baetens, © 2007.